De aandacht voor luchtkwaliteit is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen, en terecht. Vaak gaat het alleen over de kwaliteit van de buitenlucht en niet over de lucht in huis. Deze binnenluchtkwaliteit kan echter tot 8 (!) keer slechter zijn dan die van buiten. Maar wat we niet zien, weten we niet. Enter the Foobot.

Door de komst van Juliette zijn we afgelopen november naar een groter appartement verhuisd. Aangezien het om een nog relatief nieuw gebouw en appartement gaat, beperkten de werken zich tot het opschuren van het parket, alles opnieuw schilderen en het installeren van een nieuwe keuken. Voor de verf kozen we voor een watergedragen verf met Europees Eco-label. Ook het interieur kreeg een upgrade. Wat we niet meer nodig hadden ging naar de Kringwinkel. Op vele vlakken gaan we er dus op vooruit in ons nieuwe appartement, op 1 ding na. De slaapkamers grenzen aan de straatkant. Een straat in Antwerpen centrum die op sommige momenten van de dag best wat doorgaand verkeer te verwerken krijgt.

Meten is weten

Ik ben me al een tijdje aan het verdiepen in luchtkwaliteit en was ook heel erg onder de indruk van de reportage over fijnstof in TerZake. Maar hoe zou het zijn met de luchtkwaliteit in ons nieuwe appartement? De vraag bleef me achtervolgen waardoor ik op zoek ging naar manieren om het gewoon zelf te kunnen gaan meten.

Er zijn allerlei soorten meters op de markt maar bijna allemaal voor wetenschappelijk gebruik (lees duur en weinig gebruiksvriendelijk). Ik werd dan ook heel erg enthousiast toen ik eind december het Luxemburgse bedrijf Airboxlab tegenkwam. Dat bedrijf had nog maar een paar maanden eerder de Foobot op de markt gebracht na een succesvolle crowdfunding campagne. De Foobot meet niet alleen fijnstof (tot 2,5 PM – de kleinste en ook schadelijkste deeltjes), maar ook VOC’s (vluchtige organische stoffen) en CO2 in de binnenlucht. Daarnaast meet hij ook nog de temperatuur en luchtvochtigheid. Binnen de 5 minuten had ik mijn exemplaar besteld.

Installeren, leren… en nog even geduld

De installatie van de Foobot is heel erg eenvoudig en gaat via hun bijbehorende app (zowel voor iOS als Android) waardoor het slechts enkele minuten in beslag neemt. Tijdens de installatie maakt de Foobot ook verbinding met je wifi-netwerk. Een beschikbaar en constant wifi-netwerk is vereist voor het goed werken van de Foobot. Om goede resultaten te verkrijgen is het ook belangrijk om de Foobot op een goede plaats te zetten. Bijvoorbeeld niet vlak bij ramen of elektronische apparaten en op neushoogte. Ik plaatste mijn exemplaar op een zijmuurtje langs de keuken. Op die manier staat de Foobot ongeveer in het midden van ons appartement.

Na de installatie duurt het nog 6 dagen voor de Foobot helemaal klaar is, in die periode kalibreert hij zichzelf en past hij zich aan aan jouw omgeving. Dit wordt in de app weergegeven met een zandlopertje. Je ziet wel waarden, maar die zijn gedurende deze eerste periode nog niet betrouwbaar. Heel erg lastig als je net als ik erg ongeduldig bent en meteen resultaten wilt zien.

Blauw versus oranje

Na een kleine week te wachten was mijn Foobot volledig operationeel. Door de LEDs op de Foobot zie je gelijk hoe het met de kwaliteit van de lucht in huis gesteld is. Hoe meer blauwe lampjes hoe beter. Wordt de Foobot oranje, dan is er ergens een probleem. De lampjes geven visueel de ‘Global Air Index’ weer. Deze totaalscore is het resultaat van de hoeveelheid fijnstof, VOC’s en CO2 die de Foobot meet. Als je de app opent, zie je deze totaalscore centraal in het wolkje staan, maar ook de actuele waarden van de andere parameters. Door op een van de parameters te klikken, krijg je over deze parameter meer informatie en kan je een grafiek oproepen van de afgelopen minuten, uren, dagen of weken. Handig om patronen te ontdekken.

Om te weten of een bepaalde waarde nu goed of slecht is, krijgt elke parameter ook een bepaalde grenswaarde. Deze wordt op de grafiek aangeduid met een stippellijn. Zo is de gemiddelde hoeveelheid fijnstof beter niet hoger dan 25 microgram per kubieke meter gedurende een periode van 24 uur en is de hoeveelheid VOC’s beter niet hoger dan 300 ppm. Je kan de Foobot ook instellen dat hij een melding op je smartphone geeft van zodra een of meerdere parameters de grenswaarde overschrijden.

Wat is de oorzaak?

Zolang de Foobot blauw gekleurd is, is er in principe geen probleem. Maar wat doe je nu als hij toch wel heel erg vaak oranje wordt? Waar ligt dat dan aan? Naast de uitleg die je krijgt als je op een parameter drukt, heeft de Foobot ook een ‘Home evaluation’ functie. Hierbij loodst hij je door 15 vragen en geeft hij je feedback over mogelijke bronnen van verontreiniging en wat je eventueel nog zou kunnen verbeteren. Al kom je bij regelmatig verluchten en het gebruiken van de juiste schoonmaakmiddelen ook al een eind. Op hun YouTube kanaal zie je trouwens hoe ze enkele courante huishoudproducten testen op de luchtverontreiniging die ze veroorzaken. Confronterend!

En hoe zit het met het appartement?

Ondertussen staat de Foobot al bijna 3 maanden in ons appartement en wat blijkt? Het is niet zo zeer het fijnstof waar ik voor gevreesd had, maar de VOC’s die bij momenten pieken. VOC’s komen vrij uit zowat alles uit het interieur (meubilair, gebruikte verf, parfums, schoonmaakmiddelen, … ). De belangrijkste reden die ik hiervoor gevonden heb, is de nieuwe keuken. De kastjes zijn namelijk gemaakt van MDF dat formaldehyde bevat. Dit formaldehyde komt langzaam vrij en vermindert gelukkig na verloop van tijd. Al duurt dat toch enkele jaren. Je kan ook heel duidelijk een piek in de waarden zien wanneer onze poetsvrouw iets te ijverig met javel aan de slag is gegaan. Om het niveau VOC’s te verminderen volstaat het gelukkig om goed te verluchten, wat we ook dagelijks uitgebreid doen.

Maar als je vaak moet verluchten, komt er dan niet veel fijnstof binnen? Ja en nee. Op de Foobot kon ik heel duidelijk zien dat er ’s morgens (tussen 8u en 9u30) en ’s avonds (tussen 16u en 19u) hogere waarden zijn van fijnstof als gevolg van het drukkere verkeer. Verluchten doen we op de momenten daartussen. Maar verkeer is niet de enige oorzaak van fijnstof binnen. Ook koken kan een tijdelijk hoge piek in de waarden veroorzaken. Een piek krijg ik ook wanneer mijn buurman besluit zijn kachel aan te steken. Gelukkig zijn fijnstof waarden redelijk vluchtig waarbij hoge en lage waarden elkaar snel kunnen opvolgen. Enkel wanneer er een aantal dagen op rij een hoge luchtdrukgebied boven het land hangt, merk je heel duidelijk dat het fijnstof moeilijk weg kan en blijven de waarden aan de hoge kant.

Al bij al is het dus best wel confronterend en heb ik gemerkt dat het permanent meten van de binnenluchtkwaliteit wel zorgt voor extra bewustwording. Het verluchten doen we op specifieke tijdstippen en nog vaker dan vroeger, de javel van de poetsvrouw is vervangen door een eco-alternatief naast de overige ecologische schoonmaakmiddelen die we al hadden, en als we in de toekomst nog nieuwe meubels nodig hebben zal ik zeker proberen MDF te mijden.

De Foobot kost 199 euro en is oa hier verkrijgbaar. Meer informatie vind je ook op hun website.

Beoordeling
Ziet er erg goed uitOverzichtelijke appHuidige luchtkwaliteit meteen zichtbaar
Data nog niet eenvoudig te exporteren6 dagen leertijd bij eerste gebruikVerplaatsen naar andere ruimte vereist opnieuw kalibreren van 3 uurSoms nog wat problemen met de app
3.7Overall Score
Duurzaamheidsgehalte
Gebruiksvriendelijkheid
EcoLifestyle-factor
Prijs