De voormalige radio- en tv-presentatrice, en gezondheidstherapeute van opleiding, neemt je in ‘Tegengif’ mee op een ontluisterende trip doorheen het doolhof aan schadelijke stoffen. Elke Vanelderen wijst op de gevaren, maar overlaadt de lezer met tal van alternatieven. Wij hadden een gesprek met Elke.

TegengifIk kan me voorstellen dat veel mensen verrast waren door het onderwerp van je boek. Van waar de aanleiding om je hierin te gaan verdiepen en een boek te schrijven?
“Enerzijds ben ik door mijn opleiding als naturopaat en gezondheidstherapeute toch al tien jaar bezig met alles wat natuurlijk is en de impact hiervan op lichaam en geest. Verder zijn er een aantal aanleidingen in mijn leven die ervoor gezorgd hebben dat ik aan dit boek begonnen ben. Zo moest ik vroeger toen ik klein was van mijn papa een appel altijd eerst wassen vooraleer ik ‘m at. Daarnaast was het mij op vakantie in Portugal opgevallen dat op het strand in de branding, daar waar er in mijn kindertijd nog allemaal schelpjes lagen, nu allemaal plastic aanspoelde. Vanaf toen ben ik alles rond plastic anders gaan bekijken. Ook Ellie Martha kreeg op een bepaald moment een allergische reactie op een t-shirtje dat ze droeg.

Vervolgens ben ik een stapje verder gegaan om te kijken wat er in al die producten zit. Zo zijn er heel wat producten te koop ‘zonder parabenen, parfums of ftalaten’. De vraag ‘Wat zit er dan wel allemaal in de andere producten die dat niet vermelden?!?’ kwam dan bij me op. Al die zaken inspireerden me om me er in te verdiepen en meer informatie te verzamelen. Ondertussen ben ik er al twee jaar mee bezig. Automatisch begin je daar dan ook meer over te vertellen en merkte ik dat andere mensen daar toch voor openstonden. Iedereen heeft het recht om die dingen te weten, dus vond ik het een goed idee om het in een boek te gieten. Ik vond het ook zo raar dat nog niemand die informatie had gebundeld in een boek (lacht).”

Wat waren voor jou belangrijke nieuwe inzichten?
“Dat het zo alom aanwezig is! Zo goed als alles is verpakt met plastic. Plastic is een product van de petrochemie, normaal gezien vervormbaar en bevat dus weekmakers die hormoonverstorend werken. Daarnaast bevatten heel wat producten ook conserveermiddelen, zoals parabenen. Ook in huis komen er schadelijke stoffen vrij uit onder meer meubilair en textiel. Het is een en-en-en verhaal.”

‘Tegengif’ is een mooi en behoorlijk volledig overzicht geworden. Het bevat ook erg veel informatie, geen risico dat het verlammend kan werken?
“Het is niet de bedoeling om met alles uit het boek rekening te gaan houden, we leven nu eenmaal niet in een labo, maar ik denk wel dat je het moet weten. Enkel op die manier kan je bewuste keuzes maken voor jezelf en bepalen wat haalbaar voor jou is en wat niet. Zo gebruiken wij zelf geen plastieken bakjes in de microgolf of plastieken flessen water, maar glazen flessen. Mensen beseffen niet dat alles wat slecht is voor het milieu ook vaak slecht is voor hen.

Ik ben geen geitenwollensok, maar ik denk wel dat we sommige zaken een halt toe mogen roepen. Ik word daar soms zelfs een beetje boos van. Alles is verpakt. Ik ben al heel blij dat de zakjes in de supermarkt afgeschaft werden. Dat is al een goed begin. Maar het is ook echt een kwestie van gewoonte, denk bijvoorbeeld aan het sorteren van PMD. In het begin is dat voor iedereen even aanpassen, maar nu is dat ook normaal. Eigenlijk zouden heel veel dingen in boek gewoon goede gewoonte kunnen zijn. Maar nogmaals, iedereen doet met de info wat hij of zij wil.”

Hoe reageert je omgeving op het boek?
“Heel veel mensen zijn wel geschrokken. Er wordt bij veel dingen gewoon niet stilgestaan omdat ze zo ingeburgerd zijn. Mensen weten bijvoorbeeld ook niet dat de kledij die in vochtige landen wordt gemaakt, behandeld wordt met schimmelwerende producten. Nu kan ik me voorstellen dat wanneer je als vrouw een nieuw zwart kleedje gekocht hebt je dit niet meteen wilt wassen. Maar voor kinderen en zwangere vrouwen is het bijvoorbeeld wel aan te raden om daar rekening mee te houden. Ik hoop gewoon dat de mensen iets aan het boek hebben. De bewustwording en de kleine dingen om rekening mee te houden.”

Uiteraard moeten mensen je boek maar helemaal lezen, maar welke tips zou je toch al willen meegeven?
“Voor de mensen die niet graag lezen zijn trouwens samenvattingen per hoofdstuk (lacht). Nu de zomer eraan komt, kan je proberen om glazen flessen of speciale bidons te gebruiken om water te drinken. Gebruik je door omstandigheden toch een plastieken flesje water, laat dat dan niet opwarmen in de auto. Bewaar ook geen warm eten of warme sauzen in plastieken bakjes en warm plastieken bakjes al zeker niet terug op in de microgolfoven. Gebruik glas of porselein. Gebruik geen vershoudfolie of aluminiumfolie voor de boterhammen van uw kinderen. In aluminiumfolie zitten kleine deeltjes die in hun eten terecht kunnen komen.

Probeer elke dag je huis goed te verluchten, zeker als het geregend heeft. Je krijgt dan extra frisse lucht binnen. Vermijd verluchten wanneer je buur in de winter zijn kachel aansteekt. Was kleren vooraleer je ze draagt. Probeer daar een regelmaat in te brengen. Ook andere soorten textiel en stoffen was je best voor gebruik.

Bij sommige soorten speelgoed ruik je gewoon dat het plastic uitdampt. Probeer plastic speelgoed daarom te vermijden en kies bijvoorbeeld voor houten speelgoed.

De bedoeling van het boek is vooral om mensen te informeren. Het ultieme doel is natuurlijk dat producenten ook met betere producten op de markt komen doordat meer mensen er naar gaan vragen.”

Wat zijn merken die volgens jou al het goede voorbeeld geven?
“Een merk dat voor veel mensen bereikbaar is, is bijvoorbeeld Ecover. Zij maken allerlei schoonmaak- en afwasproducten. Ecover gebruikt bewust plantaardige ingrediënten voor haar producten en bant daarbij ook onnodige schadelijke stoffen. Ook voor hun verpakkingen zijn ze innovatief. Zo hebben ze een tijdje geleden zelfs een verpakking op de markt gebracht gemaakt van kunststof opgevist uit zee. Ook Sanex heeft een douchegel, Sanex Zero%, waar geen parabenen of ftalaten in zitten en die het Europese EcoLabel draagt.

Verder ben ik fan van de winkel BlaBloom in Houthalen, waar ik mijn geboortelijst heb. Ze hebben er een groot aanbod aan goede ecologische baby- en kinderproducten.”

‘Tegengif’ is uitgegeven door Horizon en kost € 19,99. Het boek is oa hier verkrijgbaar.